KARACİĞER KANSERİ GELİŞİMİ
AÇISINDAN RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
* Hepatit B virüsü enfeksiyonları
* Hepatit C virüsü enfeksiyonları
* Hepatit D virüsü enfeksiyonları
* Aflatoksin (aspergillus flavus zehiri)
* Sirozlar
* Genetik.konjenital,metabolik hastalıklar
* Hemakromatozis, Wilson, Glikojen depo hastalığı
* Kimyasallar; Nitritler, hidrokarbonlar, solventler
* (Belki de büyük olasılıkla multifaktöryel!)
KARACİĞER KANSERİNİN
BULGULARI NELERDİR?
Karaciğer kanserinin erken çok özgün bir bulgusu yoktur.
O nedenle de tanı konduğunda kanser genellikle büyük
boyutlara erişmiş olarak bulunur. Sıklıkla, kilo kaybı,
iştahsızlık, halsizlik, çabuk yorulma, sarılık , karında
sıvı toplanması gibi bulgular görülür.
Bazen karın sağ üst tarafında ağrı dolgunluk hissi
olabilir. Kanserin zemininde genellikle kronik bir
karaciğer rahatsızlığı (örneğin: siroz) bulunduğundan ve
bu hastalıklar da genellikle benzer bulgular verdiğinden
olay karışabilir.
TANIDA GEÇ KALMAMAK İÇİN NE
YAPMAK GEREKİR?
Karaciğerde Tümörler
(Ok ile gösteriliyor)
Karaciğer kanseri büyük boyutlara varmadan özgün
şikayetlere neden olmaz. Olan şikayetler de genellikle
diğer hastalıklar ile karışır. Bu nedenle, erken tanının
temel şartı bu konuda deneyimli bir doktorun
şüpheciliğidir.
Doktorunuz, hele yukarıdaki risk faktörlerinden birine
sahipseniz, böyle bir risk altında olduğunuzu bilmeli,
sizi bu konuda uyarmalı ve zaman zaman böyle bir gelişim
açısından gerekli tetkik ve görüntülemeleri
yaptırmalıdır.
TEŞHİS:
Günümüzde karaciğerdeki her türlü gelişimi, görüntüleme
yöntemleri aracılığı ile saptamak mümkündür. Özellikle
risk altındaki hastalar en ucuz ve kolay uygulanabilen
yöntem olan ultrasonografi ile takibe alınmalıdır.
Bilgisayarlı tomografi (BT), magnetik rezonans
görüntüleme (MR), anjiografi başvurulacak diğer
yöntemlerdir. Bazen tanıyı kuvvetlendirmek için bu
görüntüleme yöntemlerinden birkaçı bir arada
kullanılabilir. Kanda, bir tümör belirteci (marker) olan
alfa feto protein tayini yapılabilir. Bu testin yüksek
çıkması kanser açısından anlamlıdır.
Ancak kanser olduğu bilinenlerde bile normal çıkabildiği
unutulmamalıdır. Normal çıkması tümör yok anlamına
gelmez. Tanıda ortada kalınan nadir vakalarda
karaciğerden iğne biyopsisi yapılabilir. Ancak bu sık
başvurulması gereken bir yöntem değildir. Biyopsi
yapılıp yapılmamasına bu konularda deneyimli bir
karaciğer cerrahı karar vermelidir.
TEDAVİ:
Tedavi edilemeyen karaciğer kanserinin sonuçları
kötüdür. Böyle bir vakada beklenen yaşam süresi 6-9 ay
kadardır. En etkili yöntem tümörün cerrahi olarak
çıkarılmasıdır. Cerrahi tedavi yapılabilmesi ise tümörün
evresine ve etrafa yayılım olup olmamasına, hastada bir
karaciğer hastalığı var ise bunun derecesine bağlıdır.
Karaciğer dışına atlamış bir karaciğer kanserinde
cerrahinin yeri yoktur. Cerrahinin başarısı tümörün çapı
ile de alakalıdır.
Çapı <5cm olanlarda cerrahi sonrası sağ kalım , tümörü
>5cm olanlara kıyasla çok daha iyidir. İdeal şartlarda
(<5cm, tek, yayılımı yok ...) yapılan cerrahi
çıkarımlardan sonra beklenen 5 yıllık sağ kalım %60
civarındadır. Cerrahi uygulanamayan vakalarda
kemoembolizasyon, kemoterapi, alkol enjeksiyonu,
radyofrekans ablasyonu gibi yöntemler kullanılabilir.
Uygun vakalarda bunlar cerrahi ile birlikte de
kullanılabilir.
|
