|
kanser
nedir
kanseri
nasıl yenerim
kanserin zararları
kanserin nedenleri
kanser belirtileri
akciğer kanseri
böbrek kanseri
deri kanseri
gırtlak kanseri
cilt kanseri
meme kanseri
ağız kanseri
rahim kanseri
kolon kanseri
prostat kanseri
alkol nedir
alkolizm nedir
alkol ve gençler
alkol zehirlenmesi
alkolizm
alkolizm tedavisi
alkolizm zararları
kalp krizi nedir
kalp krizi nedenleri
kalbiniz için öneriler
kalp krizi sonrası
anne sütü ve emzirme
apandisit ( çocuklarda )
bebeğin gelişimi
AFT ( ağızda yara )
ağız boşluğu
ağızda kötü koku
bruksizm ( diş gıcırdatma )
diş fırçası seçimi
diş röntgenleri
diş apsesi
diş beyazlatma
diş çürümesi
diş taşı ( tartar )
dişler ve gelişimi
enfeksiyon hastalıkları
dizanteri hastalığı
çiçek hastalığı
kuşpalazı hastalığı
grip hastalığı
sarılık hastalığı
ishal hastalığı
kabakulak hastalığı
mantar hastalığı
uyuz hastalığı
tifo hastalığı
tetanos hastalığı
kadın hastalıkları
menopoz hastalığı
bel soğukluğu
hamilelik
kürtaj
gebelik
anne sütü
cinsel sağlık
aids nedir
bira ve kısırlık
cinsel fonksiyon bozuklukları
cinsel aktiviteyi güçlendiren besinler
cinsel ilgide ilk dakikaların önemi
cinsel istek kaybı
cinsel sahiplenme
cinselliğin yararları
ağrılı cinsel ilişki
dünyada cinsellik
erken boşalma
hamilelik sırasında
cinsellik
kızlık zarı
orgazm
|
|
Ağız ve
diş sağlığının devamlılığını sağlamak için yaşam boyu
etkili ve yeterli bakım gereklidir.
Ancak kadınlarda ağız diş bakımı , yaşamlarının belirli
bölümünü alan puberte, bebek emzirme, hamilelik,
mensturasyon ve menapoz , dönemlerinde ayrıcalık
göstermektedir. |
"Her
doğumda bir diş kaybedilir" düşüncesi doğru mu?
"Hamilelik sırasında bebeğin kendisi için gerekli olan
kalsiyumu annenin dişlerinden alarak annesinin
dişlerinin çabuk çürümesine yol açtığı, bu nedenle
hamile annelerin diş kaybına uğradığı " düşüncesi
tamamen yanlıştır.
Hamilelik sırasında annenin dişlerinden kalsiyum kaybı
olduğuna dair herhangi bir bilimsel kanıt yoktur. Bu
dönemde bebeğin ve annenin kemiklerinin sağlıklı
olabilmesi için annenin günlük 1200-1500 mg kalsiyuma
gereksinimi vardır.
Hamilelik döneminde kadın süt ve süt ürünleri ile yeşil
yapraklı sebzeler gibi kalsiyum dan zengin gıdalar
alarak kalsiyum gereksinimini karşılamalıdır. Eğer
gıdalarla yeterli kalsiyum sağlanamazsa bebeğin gelişimi
için gerekli olan miktar annenin kemiklerinden
karşılanır.
Dişlerden kalsiyum çözünmesi olmaz.
Eğer iyi bir beslenme ile beraber yeterli ağız diş
bakımı yapılırsa hamilelik döneminde normal dönemden
farklı bir diş sorunu ile karşılaşılmaz.
Hamilelik sırasında beslenme hem annenin hem de bebeğin
genel sağlığı ve ağız diş sağlığı için oldukça
önemlidir.
Bakınız: 1-Diş Sağlığı ve Vitaminler, 2-Dengeli Beslenme
Hamilelikte bebeğin diş gelişimi 5. ve 6. haftalarda
başlar.
Ağız ve diş sağlığı açısından tüm hamilelik döneminde:
* A,C,D vitaminleri ile fosfor ve kalsiyumdan zengin
temel yiyecekler alan meyvalar ve sebzeler, tahıl , süt
ve mandıra ürünleri ile ile , et , balık ve yumurta
dengeli olarak alınmalıdır.
* Şeker mümkün olduğu kadar alınmamalı (özellikle yemek
aralarında).
Kurutulmuş meyve ve karemel gibi yapışkan şekerli
yiyeceklerden kaçınılmalıdır.
yukarı
Hamilelik sırasında diş tedavisi yapılabilir mi?
* Hamileliğin ilk üç ayında bebeğin organ gelişim evresi
olan ilk üç ayda etkili dental tedaviden kaçınılmalıdır.
* Tedaviler ikinci üç aya ertelenmelidir.
* Diş ya da diş eti iltihabı gibi acil durumlarda, var
olan enfeksiyonun bebeğin gelişimini dental tedavinin
olumsuzluklarından daha fazla etkileyebileceği düşüncesi
ön plana alınmalı ve bir jinekoloğun önerileri
doğrultusunda dental tedavi yapılmalıdır.
* Son üç ayda tedavi için gerekli olan pozisyonları
rahat alalaması ve koltukta uzun süre oturamaması nedeni
ile diş tedavisi yaparken anne rahatsız olabilmektedir.
Hamilelik sırasında ekstra bir ağız-diş bakımı
gereklimidir?
* Günlük ağız ve diş bakımım kesintiye uğratılmamalıdır.
* Hamilelik öncesi tam bir ağız muayenesinden geçerek
optimal ağız hijyenine kavuşmalı ve bunu sürdürme
alışkanlığını kazanmalıdır.
* Çünkü plak birikimi, ve diş eti hastalıkları ile
hamilelik sırasında oluşan hormonal değişiklikler
arasında direkt ilişki vardır.
* Hamilelik sırasında oluşan hormon artışı ağız
mukozasını dış etkenlere karşı özellikle bakteri
plaklarına karşı daha hassa yapar.
* Günde en az iki kez diş fırçası ve diş ipi kullanarak
etkili diş bakımı yapılarak plak birikimine engel
olunmalıdır. (Bakınız, Diş Fırçalama)
* Ağız gargaraları ya da ılık tuzlu su ile gargara
yapılmalıdır. Özellikle ılık tuzlu su diş etlerini
rahatlatır ve dişeti hassasiyetini azaltır.
yukarı
Hamilelikte dental anestezi yapılabilir mi?
Diş rontgeni çekilebilir mi?
* Hamilelik esnasında birçok ilacın kullanılmaması ya da
kontrollü kullanılması önerilmesine karşın, dental
tedavilerde kullanılan lokal anesteziklerin herhangi bir
yan etkisi rapor edilmemiştir.
* Lokal anestezi kullanılmasında üretici firmanın
önerileri doğrultusunda hareket edilmelidir.
* Herhangi bir uyarı yoksa lokal anestezik kullanmada
bir sakınca yoktur.
* Anestezi altında yapılan tedavide hasta ağrı
duymayacak ve daha az stres yaşayacaktır.
* Diş çekimi yada herhangi bir müdahale için gebelik
sırasında lokal anesteziklerin kullanılmasında üretici
firmanın önerileri doğrultusunda hareket edilmelidir.
Herhangi bir uyarı yoksa kullanmada bir sakınca yoktur.
* Antibiyotik kullanımı özellikle Penisilin ve türevleri
(amoxicilline vs. ) kullanımını bebek için herhangi bir
sakıncası yoktur.
* Tetrasiklin gurubu antibiyotikler alınmamalıdır.
Tetrasiklin gebelik sırasında alınırsa bebeğin
dişlerinde "tetrasiklin renklenmeleri" dediğimiz
renklenmeler oluşur.
* Ağrı kesici kullanmada dikkat edilmeli ve kesinlikle
üretici firmanın önerilerine uyulmalıdır.
* Diş hekimliğinde kullanılan röntgen makinalarında
radyasyon çok düşük seviyede olmasına rağmen hamilelerde
röntgen çekiminden kaçınılmalıdır.
* Zorunluluk yoksa bu işlem doğum sonrasına
ertelenmelidir.
* Eğer acil bir tedavi için kesinlikle röntgen filmi
çekilmesi gerekiyorsa :
Anneye özel koruyucu önlük giydirilmeli, hızlı film
kullanarak ve düşük doz uygulaması yapılmalıdır.
yukarı
Hamilelik gingitisi (Pregnancy gingivitis)
Hamileliğin erken safhalarında diş etlerinde şişlikler,
kızarıklıklar gözlenebilir. Bu şekildeki diş eti oldukça
hassastır ve kolayca kanar.
Hamilelik sırasında kadınların diş etlerinde oluşan bu
değişiklikler nedeni östrejen ve progesteron
hormonlarının salgılarının artmasından
kaynaklanmaktadır.
Hamilelik gingivitisi genellikle hamileliğin 2.Ayında
başlayıp 8.Ayında en üst seviyeye çıkar, doğumdan sonra
kendiliğinden iyileşir.
Günlük düzenli ağız diş bakımı yapmayan kişilerde oluşan
ve diş etinin tahrişine neden olan bakteri plağı ya da
diştaşı gibi etkenler hamilelik gingivitisi tablosunu
daha ciddi boyutlara taşıyabilmektedir.
Eğer dişlerde derin tartar birikimi varsa diş hekimi
tarafından elimine edilmelidir.
Diğer diş tedavilerinde olduğu gibi tartar temizliği de
özellikle hamileliğin ikinci üç ayında yapılamalıdır.
(Gebeliğin ilk üç ayında bebeğin organları gelişme
aşamasındadır. Bu safhada neden olunan bir bakteriyemi
bebeğin organ gelişimini olumsuz yönde
etkileyebilmektedir.)
Üçüncü üç ayda da anne koltuğa rahat oturamaz ve aşırı
stres erken doğuma neden olabilmektedir.
yukarı
Hamilelikte diş çekilir mi?
Hamilelik tüm vücudun fiziksel ve psikolojik yönden pek
çok değişikliklere uğradığı bir dönemdir. Ağzımız ise
vücudun bu tür değişikliklerine karşı çok hassas olan
bir bölgesidir.
Anne adayı hamilelik süresince ister istemez devamlı
bebeğini düşündüğü için kendi kişisel bakımını ihmal
edebilir. Mide bulantıları ve kusmalar ağız içinde
zararlı etkilere neden olur. Bazı yiyecek ve içeceklere
karşı aşırı ilgi veya aşırı tiksinme duyulması sonucu
ağız da bundan etkilenir.
Hormonal etkiler sonucunda ağız içinde bazi degisimler
olur. Örneğin kandaki ve tükürkteki asit miktarı arttığ
için dişlerin çürümesi kolaylaşır. Çünkü en basit
anlatımıyla , dişin çürümesi demek , bakterilerin
salgıladığı asitlerle yumuşaması demektir. Diş eti
rahatsızlıkları da eskisinden daha kolay ve daha sık
oluşacaktır.
Hamile olmayı düşünen veya hamile olan her kadın mutlaka
bir diş hekimi kontrolünden geçmeli , ağız sağlığı için
neler yapması veya yapmaması gerektiğini öğrenmeli ve
gereken tedavilerini yaptırmalıdır. Bu hem annenin hem
de çocuğunun sağlığı için çok önemlidir.
Hamilelik kabaca üç dönemde incelenir:
* İlk üç aylik dönem: Bu dönem bebeğin çok hassas olduğu
bir dönemdir. Gereksiz müdahaleler düşüğe sebep
olabilir. Fakat ağrıya sebep olmuş ve/veya müdahale
edilmediği taktirde daha çok zarara neden olabilecek
durumdaki dişlerin çekim, kanal tedavisi gibi acil
olarak tedavi edilmesi gereken durumlarında, çekinmeden
diş hekimine gidilmelidir. Diş hekimi , bebeğe zarar
vermeyen ilaçlarla tedaviyi sağlayacaktır.
* İkinci üç aylik dönem: Bu dönem , hamilelik sonuna
kadar ertelenmesi uygun olmayan diş çekimi, dolgular,
kanal tedavileri vb. pek çok tedavinin yapılması için en
uygun olan dönemdir.
* Üçüncü üç aylık dönem: Bu dönemde bebek anne karnında
oldukça büyümüştür ve doğum yaklaşmıştır. Aynen ilk üç
aylık dönemde olduğu gibi, acil tedaviler dışında diş
hekimi müdahale etmeyecektir.
yukarı
Hamilelik ağız sağlığını nasıl etkiler?
Hamilelik sırasında anne dişlerinden kalsiyum kaybı ve
her hamilelikte annenin bir dişini kaybedeceği yanlış
bir inanıştır. Fakat hamilelik sırasında ağız sağlığında
bazı değişikliklerin olacağı da bir gerçektir. En önemli
değişiklik östrojen ve progesteron hormon düzeylerindeki
artış olup, bu durum da dişler üzerindeki plak
birikiminin artması ile bağlantılıdır.
Eğer plak uzaklaştırılmazsa dişeti iltihabına
(gingivitis) neden olur. Bu durum "hamilelik
gingivitisi" adını alır. Dişeti kırmızı, hacim olarak
artmış, hassas ve kanamalıdır. Bu tablo daha çok 2. üç
aylık dönemde hamile kadınların çoğunluğunu farklı
şiddette etkiler. Eğer gingivitis zaten mevcutsa
hamilelik sırasında şiddeti artabilir ve tedavi
edilmezse periodontitise ilerleyebilir. Hamile
kadınlarda aynı zamanda "hamilelik tümörü" geliştirme
riski de vardır. Bunlar dişeti büyümelerinin irritasyonu
sonucu oluşan iltihabi lezyonlardır. Genellikle kendi
haline bırakılmakla beraber, hastaya rahatsızlık
veriyorsa veya çiğneme, fırçalama ve diğer ağız bakımı
işlemlerini engelliyorsa dişhekimi tarafından
alınmalıdır.
Bu problemler nasıl önlenebilir?
Dişeti iltihabı dişlerin etkin olarak bakımı ve
temizlenmesi ile önlenebilir. Her gün en az iki kez,
mümkün olan durumlarda her yemekten sonra dişler
fırçalanmalıdır. Her gün tüm dişlerde diş ipliği ile
temizlik işlemi de yapılmalıdır. Sabah diş fırçalamak
rahatsızlık veriyorsa ağız su veya anti-plaque ve
floridli gargaralarla çalkalanmalıdır. Dengeli beslenme
ile birlikte C ve B12 vitamin destekleri de ağız
sağlığının sürdürülmesi açısından önemlidir. Dişhekimine
daha sıklıkla gidilmesi de etkin plak kontrolünü
sağlayarak gingivtis gelişimini önler. Plak kontrolünün
sağlanması aynı zamanda dişeti irritasyonunu ve
hamilelik tümörlerinin oluşma riskini de azaltır.
yukarı
Dişhekimine ne zaman gitmelidir?
Hamilelik planlanıyorsa veya hamile olunduğundan
şüpheleniliyorsa dişhekimi ziyaret edilmelidir. İlk 3
aylık dönemde temizlik yapılması uygundur. Dişhekimi
hamileliğin kalan dönemi için bir tedavi takvimi
hazırlayacaktır. İkinci 3 ayda da ağız dokularında
meydana gelen değişikliklerin ve ağız bakımının
etkinliğinin değerlendirilmesi ile birlikte tekrar
temizlik önerilebilir. Duruma göre üçüncü 3 aylık
dönemde de tekrar randevu verilebilir fakat tüm bu
seanslar mümkün olduğunca kısa süreli olmalıdır.
Hamilelik sırasında yapılmaması gereken işlemler var
mıdır?
Genellikle acil olmayan işlemler de hamilelik sürecinde
yapılabilir. Ancak herhangi bir diş tedavisi için en
uygun zaman 4. Ve 6. aylar arasıdır. Şiddetli ağrının
eşlik ettiği acil durumlarda tedavi hamileliğin herhangi
bir döneminde yapılabilir. Anestezi ve ilaç verilmesini
gerektiren durumlarda jinekolog ile irtibat
kurulmalıdır. Ertelenebilecek işlemler doğumdan sonraya
bırakılmalıdır.
yukarı
Hamilelik döneminde diş röntgeni zararlı mıdır?
Bu dönemde tedavi için çok gerekli ise ağız içinden 1-2
film alınabilir.Her ne kadar dişhekimliğinde çekilen
röntgenlerde verilen radyasyon miktarı çok az ve karın
bölgesine çok yakın değilse de gelişmekte olan bebeğin
ışın almasını önlemek için mutlaka kurşun önlük
kullanılması gerekir.Yine de ilk üç ay film
çekilmesinden kaçınmak gerekir.
Dişler hamilelik sırasında daha çabuk mu çürür?
Daha öncede de belirtildiği gibi "hamilelik döneminde
annenin dişlerinden kalsiyum çekildiği ve bu nedenle her
bebeğin anneye bir diş kaybettireceği" inancı kesinlikle
doğru değildir. Hamilelik döneminde vücuttaki dengenin
bozulması dişlerin çabuk çürümesine uygun bir ortam
yaratır. Bu dönemde dişlerin daha çabuk çürümelerinin
nedenleri şunlardır;
* Bebek beslenen dönemde tatlıya, aburcubura aşırı istek
belirir ve bunlar yendikten sonra diş fırçalama ihmal
edilir
* İlk aylarda görülen kusmalardan sonra anne ağız
bakımına yeterince özen göstermeyebilir.
* Gebelik hormonlarının (östojen, progertron) etkisi ile
dişetleri daha çabuk kanayan anne, dişlerini
fırçalamaktan kaçınır. İşte bu nedenlerden ötürü bu
dönemde diş sağlığına daha özen göstermek gerekir.
yukarı
Bebeğin diş sağlığı için alınması gereken önlemler var
mıdır?
Bebeğin diş gelişimi anne karnında başlar. Bu dönemde
anne hem kendi sağlığı hem de bebeğinin diş gelişimi
için dengeli beslenmeye dikkat etmelidir. Diş sağlığı
için protein,A vitamini (et, süt, yumurta, sarı sebze ve
meyveler) C vitamini (narenciye, domates, çilek), D
vitamini (et, süt, yumurta, balık) ve kalsiyum (süt ve
süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler) dan zengin
gıdaların yeterince alınması gerekir. Bunun yanı sıra
bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınılmalıdır. Kullanılan
ilaçlar bebeğin diş sağlığının yanı sıra genel vücut
gelişimini de olumsuz yönde etkileyebilecektir. Bebeğin
diş sağlığı konusunda bilgili olmak,çocuğunuzun ömür
boyu sağlıklı dişlere sahip olmasında ilk basamaktır.
Bebeğin diş bakımı ve beslenmesi ile ilgili bilgi
edininiz. (Bakınız, Çocuklarda Diş Sağlığı)
"Hamileyken antibiyotik kullandım" bebeğimin dişleri
etkilenir mi?
Bu dönemde bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınılması
gerektiğini belirtmiştik. Ancak kullanılan her
antibiyotiğin bebeğin dişlerinde lekelenmelere neden
olduğu kanısı yanlıştır. Dişlerde renklenmelere neden
olan antibiyotik grubu "tetrasiklinler"dir. Bunun
dışındaki antibiyotiklerin renklenme yaptığı
kanıtlanamamıştır.
|
|
