BEYİN TÜMÖRLERİ (Beyin Kanseri)

Sinir sistemi tümörlerlerinin görülme sıklığı 100.000’de 2-19 arasında değişmektedir. Primer beyin tümörlerinin %60’ı gliomdur ve bunların da %60’ı kötü huyludur. Betin tümöründe belirtiler tümörün yerleşim yerine ve büyüme hızına bağlı olarak değişmektedir. Yavaş büyüyen tümörlerde genellikle çok az bulgu ve belirti olur. Hızlı büyüyen tümörler çevrelerinde geniş bir ödem alanı oluşturur ve nörolojik belirtilerin ortaya çıkmasına neden olur. En sık görülen nörolojik belirtiler baş ağrısı, epilepsi (sara) nöbeti, kafa içi basınç artışı ve inme benzeri felçle ilişkili belirtilerdir. Hastalığın tanısı bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans incelemesi gibi görüntüleme yöntemlerinin ardından biyopsi ile konur. Biyopsi genellikle stereotaktik olarak alınır. Stereotaktik biyopsi olguların sadece %3-8’inde yetersiz kalmaktadır.

Beyin tümörlerinin çoğu beynin destek dokusundan çıkan gliomlardır. Hücrelerin çıktıkları dokuya benzerlikleri dikkate alınarak anaplazi derecesine göre değerlendirilirler. Erişkinlerdeki beyin tümörlerinin %10-14’ü düşük dereceli (gradlı) tümörlerdir. Düşük dereceli gliomlarda tedavi yöntemleri mümkünse tümörün tam olarak çıkarılmasıdır. Cerrahi sonrasında erken dönemde başlanan radyoterapi 5 yıllık hastalıksız sağkalımı olumlu etkilemektedir, ancak toplam yaşam süresi üzerine etkisi yoktur. Radyoterapi tek başına ya da kemoterapi ilaçlarıyla birlikte uygulanabilir, kemoterapiyle birlikte uygulanmasının daha iyi sonuçlar verdiği şeklinde bilgi birikimi artmaktadır.

Yüksek dereceli beyin tümörlerinde hastanın yaşam süresi tümörün histolojik tanısı, hastanın yaşı, performans durumu ve hastalığın belirtilerine bağlıdır. Ortalama yaşam süresi anaplastik astrositomda 2.5 yıl, glioblastoma multiforme denen en saldırgan tümör formunda ise 1 yıldır. Glioblastomlu hastaların sadece %5’i 5 yıl ya da daha uzun yaşamaktadır. Bu hastalarda tümör büyümesi çok hızlı olduğundan ortaya çıkan ödemin kontrol altına alınabilmesi için kortizon tedavisine başlanır. Hastanın genel durumunun düzeltilmesinin ardından, mümkünse cerrahi tedavi ile tümör olabildiğince geniş sınırlarla çıkartılmaya çalışılır. Cerrahi sonrası erken dönemde başlanan radyoterapi, hastalıksız sağkalımı olumlu etkiler, ancak toplam yaşam süresine katkısı yoktur. Radyoterapinin kemoterapi ile birlikte uygulanması tedaviye alınan yanıtı olumlu etkiler.

İçerik Clinart (Doç. Dr. Yavuz Dizdar) tarafından hazırlanmıştır.